Preek gehouden in de Stadsdennenkerk op zondag 25 mei 2008. De lezingen waren: Jesaja 49:13-20 en Mattheus 6:24-34. De gelezen tekst: Mattheus 6:34 "Maak je dus geen zorgen voor de dag van morgen, want de dag van morgen zorgt wel voor zichzelf. Elke dag heeft genoeg aan zijn eigen last."
Gemeente van onze Heer Jezus Christus,
Het is vandaag 25 mei en dat is de dag waarop in 1979 het zesjarige jongetje Etan Patz verdween. Hij is nooit teruggevonden. In 1983 werd daarom 25 mei uitgeroepen tot internationale dag van de vermiste kinderen. Dit initiatief werd in 2002 in Nederland overgenomen. Het is de dag waarop je een vergeet-me-nietje in je knoopsgat kunt dragen. Hoe dramatisch een vermissing is voor de familie die in onzekerheid achterblijft, hebben we vorig jaar gezien aan de ouders van het Britse meisje Madelein McCann. Dat word je trouwens ook gewaar als je kijkt naar het tweewekelijks programma ‘vermist' van de Tros, gepresenteerd door Jaap Jongbloed.
Jaap Jongbloed zal vandaag in de grootste speeltuin van Europa, de Linnaeushof in Bennebroek een gedenkteken onthullen als steunbetuiging aan alle vermiste kinderen en hun families. Het gedenkteken heeft de vorm van een groot vraagteken. Het ligt aan een wandelpad en heet daarom ‘The Walk of Missing'.
Kinderen raken zoek omdat ze weglopen, maar ook vanwege ontvoering en misbruik. Soms worden ze door malafide organisaties gestolen om hen te verkopen aan argeloze adoptiefouders. Soms raken kinderen kwijt t.g.v. natuurrampen. Denk maar eens aan wat er in China en Birma momenteel allemaal speelt. Je moet er niet aan denken dat je kind vermist wordt.
De website ‘de dag van de vermiste kinderen' geeft 25 preventie-tips voor ouders om hun kinderen veilig te leren leven zonder kans op ontvoering. Project 25 heet dat: attentie voor preventie. Als je de tips leest, wordt je er niet rustiger op: Loop met je kind door de buurt en vertel ze waar ze wel en niet naar binnen mogen gaan zonder jou. Laat de kinderen niet alleen buiten wandelen of spelen op eenzame plaatsen. Leer je kinderen geen enkel voertuig te benaderen, leeg of niet, behalve als ze de eigenaar kennen of in het gezelschap zijn van een vertrouwde volwassene. Zet de naam van je kinderen niet op kleding, rugzakken, broodbakjes, fiets enz. zodat iemand met kwade bedoelingen ze niet met hun voornaam aan kunnen spreken. Zoals gezegd: Als je dat allemaal leest, wordt je er niet rustiger op. Je zult maar een paar van die kinderen hebben rondlopen.
Nu hebben we vandaag die bekende woorden gelezen van Jezus uit de Bergrede (Matth. 6): "Maak je geen zorgen over de dag van morgen, want de dag van morgen zorgt wel voor zichzelf. Elke dag heeft genoeg aan zijn eigen last." Hoe moeten we dat nu opvatten? Is dat het gemakkelijk advies van iemand die je op de schouder klopt en zegt… "Ach, kom op! Valt wel mee!" Dat soort luchtigheid waar je nu net niks aan hebt: "Niet zo moeilijk! De soep wordt niet zo heet gegeten als ze opgediend wordt." Nee! Daar hebben we niets aan. Dat is goedkoop. Als je écht in de rottigheid zit, wil je dat ook niet horen. Terecht wind je je daarover op – die goedbedoelde missers. Het valt namelijk helemaal niet mee.
Wat Jezus ons hier leren wil is het verschil tussen jezelf overmatig zorgen maken en jezelf verantwoordelijk weten. Kijk, er zijn dingen genoeg om overspannen van te worden: Zullen mijn kinderen en kleinkinderen wel goed terecht komen? Zal ik wel (op tijd) beter worden? Komt het wel goed met mijn pensioen met al die dalende koersen en die kredietcrisis? Zal mijn orderportefeuille wel goed gevuld blijven? En ga zo maar door.
"Denk je nou echt, dat God dat niet weet?!" zegt Jezus. Hij zorgt voor de vogels op het veld. Ze zaaien en oogsten niet zoals een boer… toch hebben ze altijd te eten. En kijk eens naar de bloemen. Ze hebben mooiere kleren aan dan Salomo. Zou God dan ons vergeten, de mensen die hij schiep?
De lezing uit Jesaja 49 onderstreept vandaag nog eens heel krachtig hoe God met ons begaan is. Zou een vrouw het kind kunnen vergeten dat ze gedragen heeft? Zou God zijn kinderen kunnen vergeten die Hij liefheeft? Wij beleven een tijd waarin piercings en tatoeages ‘in' zijn. Laten we niet denken dat dit zo nieuw is. Ik heb wel foto's gezien van primitieve volksstammen waar de mensen zichzelf insnijdingen maakten. Een blijvende verandering aan je lichaam, in je huid, is een teken, een symbool. "Dat hoort onlosmakelijk bij mij" wil je ermee zeggen. "Dat is voorgoed en niet meer ongedaan te maken!" Je kunt de naam van je geliefde in je ring laten graveren. Je kunt zijn of haar naam ook op je arm laten tatoeëren. Dat is zo mogelijk nog definitiever. God zegt tegen ons: Ik heb jouw naam op mijn hand laten tatoeëren. Je hoort bij mij – voorgoed. Waarom op Gods hand? Omdat het een helpende, een beschermende, een reddende hand is. Zo is God met ons in de weer!
En nu kom ik terug bij Jezus. Hij zegt: "We hoeven er niet aan te twijfelen dat God ons liefheeft en voor ons zorgen wil. Daarom moeten we ons niet overmatig zorgen maken." Dat kan ook niet – steeds maar bezorgd zijn. Daar worden we ziek van. Dan krijg je psychische klachten. Mensen die alles vóór willen zijn en alles in hun greep willen houden, worden overspannen. Dan heb je geen leven meer. Dan schiet je in de kramp, controlledwang… angststoornissen.
Wij moeten wel altijd bedenken dat het geloof psychisch gezond voor ons is. Wat uit de Heilige Geest is, is gezond. Jezus zegt: "Vertil je nu niet aan dingen die te zwaar voor je zijn. Leg dát maar bij God neer. En twijfel niet aan zijn vaderzorg. Jouw naam staat in zijn hand gegraveerd."
Nee, geen overmatige zorgen, maar wel jezelf verantwoordelijk weten. Jezus zegt: "Niet bezorgd, maar wel zorgen (werkwoord!)." Hij noemt dat Gods Koninkrijk zoeken. Dat kunnen we allemaal heel ontspannen doen. Op zoek zijn naar de dingen die goed zijn voor jezelf en voor anderen – dingen die in lijn zijn met Gods werkelijkheid van heil en gerechtigheid – dingen die in ons vermogen liggen. Dus: Niet steeds angstig zijn om het welzijn van je kinderen, maar ze wel leren oversteken. Niet bang zijn voor erge ziektes, maar wel zo gezond mogelijk leven en goed luisteren naar de dokters. Niet krampachtig kijken naar je omzetcijfers, maar wel jezelf oefenen in professionaliteit. Bij het ouder worden niet angstig denken aan de toekomst en wat er gebeuren zal, maar wel je maatregelen nemen en je wat meer verheugen over wat de Here nog steeds geeft in het hier en het nu. Vertil je ook maar niet aan het ‘waarom' van natuurrampen zoals op het ogenblik in China en Myanmar (Birma); probeer te helpen als dat kan en waar het kan. Dat is werken aan gerechtigheid.
Ja, Jezus onze grote zieleherder is ook een vakkundig psycholoog. Hij weet wat goed voor ons is: Doe wat in je vermogen ligt. Doe dat zo goed mogelijk en met een blijmoedig hart. En de rest mag je vol vertrouwen aan God overlaten. Jouw naam staat in zijn hand. Amen.